Je moet er maar op komen
Rassleutelaar Michel Kooij uit Putten wordt wel gekscherend 'de grootste brandweerman van de wereld' genoemd. Niet vanwege zijn fysieke verschijning. Nee, Michel blust de grootste branden, die in tunnels en mijnen. Met een nogal groot uitgevallen soort bluskanon, over de hele wereld. Vandaar.
Zijn uitvinding draagt de toepasselijke naam Steamexfire; een blussysteem aangedreven door een straalmotor dat vuur bestrijdt met zuurstofloze stoom. Met de beelden van diverse tunnelbranden in het Alpengebied op zijn netvlies gebrand, sloeg hij in 1999 aan het experimenteren. “Ik wist zeker dat er een manier moest zijn om die branden sneller en effectiever te kunnen bestrijden. Ik ben altijd al liever met mijn handen bezig geweest dan met mijn hoofd en ben gewoon aan de slag gegaan. Als je op www.pyromaniac.nl kijkt, zie je waar mijn hart ligt. Daar is het allemaal mee begonnen, een quad met straalmotor. Uit die voorliefde voor techniek en snelheid is mijn bedrijf Liberty Gasturbine Holland (LGH) ontstaan. En van het een kwam het ander.”
Dat ‘ander’ staat nu opgesteld in zijn werkplaats. Michel’s passie is gematerialiseerd als een serie brandblusapparaten, die die naam eigenlijk ontgroeid zijn. Een Steamexfire bestaat uit vier delen: het motordeel, dat de straalmotor, de pompen en de besturing omvat, daaraan gekoppeld een naverbranderdeel, dan twee mengkamers en als laatste de waterdiffuser. Wanneer dit systeem stationair draait, produceert het 20 kubieke meter zuurstofloze stoom per seconde (“maar 30 of 40 kan ook, dat zijn de grotere versies”), tegen ongeveer een halve kuub van een conventioneel brandblussysteem. Het systeem kan in een vaste opstelling worden toegepast, maar er zijn ook mobiele versies. Die worden op een truck gemonteerd en op oproepbasis ingezet, waar dan ook ter wereld.
Simpel gezegd is het proces als volgt: de uitlaatgassen van de straalmotor worden door een lange pijp naar de afterburner (naverbrander) geleid en aangestoken. Vervolgens wordt er water in gespoten, dat door de hitte wordt omgezet in zuurstofloze stoom en waterdamp. Dit wordt verneveld en zo pak je twee van de drie elementen aan die een brand nodig heeft om voort te duren: warmte en zuurstof. De zuurstofloze stoom onttrekt zowel de energie (warmte) als de zuurstof aan het vuur. Om te voorkomen dat verse zuurstof kan toevloeien, wordt de uitgang van een tunnel afgesloten met een opblaasbare ‘plug’. Het derde element, brandbare stof, is op afstand niet aan te pakken.
En in dat ‘op afstand’ zit ‘m de kneep. De Steamexfire wordt buiten opgesteld en bediend, desgewenst zelfs met afstandbediening of per SMS. Er hoeft niemand meer naar binnen en het waterverbruik is veel lager dan dat van een sprinklerinstallatie. Bovendien zorgt deze wijze van brandbestrijding voor aanzienlijk minder schade aan gebouwen en omgeving dan de nu bekende blusmethoden. De straalmotoren koopt LGH wereldwijd in. Een nieuwe zou te duur zijn; door gebruikte motoren te kopen en die te reviseren, kan een Steamexfire, geschikt voor een tunnel, worden aangeboden voor een aanzienlijk lager bedrag dan een conventionele sprinklerinstallatie.
Dat alles maakt het een veilig, betaalbaar en simpel te bedienen systeem, waarvoor zowel nationaal als internationaal grote belangstelling bestaat.
Vooral de tijdwinst is een belangrijke factor. Een brand in een cacao-opslag is nu in maximaal een uur geblust, waar dat met een traditioneel systeem 2 dagen zou duren. Helemaal spectaculair is de tijdwinst die geboekt werd in Zuid-Afrika. Michel en zijn team wisten een mijnbrand in zes dagen volledig te doven; normaal gesproken zou dat pas in tien maanden gelukt zijn!
 
Zijn zakelijk succes heeft van hem geen ander mens gemaakt. Naar eigen zeggen blijft Michel Kooij “een gewone Puttense jongen, met een gezond boerenverstand”. Dat hij al drie innovatieprijzen heeft gewonnen en bij de tien genomineerden voor de Weijffels prijs behoort (van de 409 inzendingen), is voor hem een bevestiging van wat hij al wist. “Je komt een heel eind als je gewoon je verstand gebruikt en je niet gek laten maken door ‘ambtenarij’. Wanneer je een idee in je hoofd hebt, is het niet nodig om te wachten met het uitvoeren ervan, alleen omdat er zo nodig marktonderzoeken, haalbaarheidstudies en businessplannen op losgelaten moeten worden. Je begint, ziet waartoe het leidt en als je denkt dat het wat worden kan, dan ga je naar de Kamer van Koophandel en betaalt 40 Euro of zo voor een inschrijving. Daarna kun je altijd nog bedenken of het de moeite en je geld waard is om externe kennis in te huren.”
Of hij die Weijffels prijs gaat winnen, betwijfelt hij. “Als ik in de jury zat, zou ik een ander uitkiezen.”
Typisch Michel, volgens Aart Kous, eigenaar van Jecor Professioneel en buurman van LGH in Putten. De band tussen beide ondernemers is zeer goed. “Michel gebruikt Jecor als magazijn. Waarom zelf voorraad houden met een ijzerwarenhandel naast de deur? Hij vertelt altijd dat hij een ongelooflijk uitgebreid assortiment onderdelen en materialen heeft. Ze liggen alleen een deurtje verder.”
Wat Michel Kooij zo fijn vindt aan zijn buren, is dat het allemaal lokale jongens zijn. “Geen poeha, gewone jongens, net als ik. Ik heb een feilloze klik met ze. Ze helpen me op een manier die ik ken, beetje boers, recht voor z’n raap. Houd ik van. Toen ik naar dit bedrijfsterrein verhuisde, kon ik kiezen uit het pand van Aart en dat waar ik nu zit. Dit pand zou voor Jecor te klein zijn geweest, dus ben ik blij dat ik het heb gekozen. Anders had ik hem later niet als buurman gekregen!”
De Steamexfire is niet zijn enige product. LGH bedenkt en ontwikkelt meerdere concepten op basis van gasturbines en biedt bijvoorbeeld ook (heel) grote generatorsets en de Servicejet, voor het drogen van grote (weg)oppervlaktes. Omdat er voornamelijk ’s nachts aan wegen wordt gewerkt, rukt Michel bij nacht en ontij uit met deze machine. “De warmte die de Servicejet genereert zorgt ervoor dat er, ondanks ongunstig weer, toch de benodigde chemische reactie tussen de waterwerende laag en het asfaltbeton kan optreden. Als de weg nat is wanneer je die laag aanbrengt, treedt later betonrot op. We werken nu aan een groot wegenproject in Polen.
Michel zou graag meer tijd vrij kunnen maken voor het wat hem eigenlijk het liefst is: beetje sleutelen, ideeën uitwerken. Maar ja, wanneer een machine verkocht wordt, zoals laatst aan de Oekraïne, dan moet er wel weer een nieuwe komen. Ook alle bijkomende regelarij vreet tijd. Doet hij graag, daar niet van. Hij beschouwt zichzelf als fulltime hobbyist. “Ik ga al twintig jaar fluitend naar mijn werk”.
Aan inspiratie geen tekort, iedere dag doet hij ideeën op. Het uitwerken daarvan en het ontwikkelen tot een vermarktbaar product is zijn echte passie. “Als ik onderweg iets bedenk, spreek ik het in in mijn dictafoon. Komt zo’n idee drie keer bovendrijven, dan is het goed, dan moet ik er wat mee.”
Tja, maar je moet er wel eerst op komen. |
